safa safaii دوشنبه 11 بهمن 1395 09:09 ب.ظ نظرات ()
دانلود پاور پوینت مسجد میر عماد کاشان شامل نقشه های پلان و نمامقطع و پرسپکتیو


تاریخ ایجاد 29/05/2015 12:00:00 ق.ظ    تعدادبرگ: 40 اسلاید شامل پلان نما برش پرسپکتیو و تصاویر   قیمت: 8000 تومان   حجم فایل: 1951 kb  تعدادمشاهده  29


مسجـد میـرعمـاد ( مسجـد میـدان ) :
مسجد میرعماد ( یا مسجد میدان با مساحتی اعیانی در حدود 1150 متر مربع ) از مستحدثات زمان تركان قراقویونلو در زمان سلطان جهانشاه می باشد و به احتمال زیاد بر بنا مسجدی از دوران خوارزمشاهی احداث شده است . بنا دارای سر در رفیع و معروف و صحن مربع شكل و چهار ایوان بر پیرامون آن و گنبدخانه و دو شبستان جنوب غربی و جنوب شرقی می باشد . در ضمن در جنب شبستان جنوب شرقی راسته گذر مسقفی كه قبلاً به دارالایتام باز می شده ، وجود دارد كه در قرون گذشته آب انباری بجای آن بنا شده است . منبر كاشیكاری با مصالح بنایی كه در گنبدخانه مسجد قرار دارد كه از مستحدثات قرن هفتم بوده و متعلق به زمان سلطان ابوسعید گوركانی است . مؤلف كتاب مرآت البلدان ( جلد 4 صفحه 116 ) در باره این مسجد می نویسد : « مسجد عمادی از بناهای خواجه عمادالدین است مشتمل بر ایوان زمستانی و گنبد بزرگ و شبستان زمستانی و تابستانی و صحن و حیاط وسیع و حوض آب و حوضخانه جداگانه و منبر كاشی . این مسجد خرابی كلی داشت ، از دو سال قبل تا حال حاجی علی نقی تاجر هفتصد تومان خرج مرمت آن نموده . » . سهیل ضرابی كاشانی نیز در كتاب مرآت قاسان ( صفحه 424 ) گوید : « یكی دیگر از بناهای مرتفعه منیعه كاشان مسجد عمادی است كه همواره محل اقامت نماز جمعه و جماعت است و آن را در زمان جهانشاه قره قویونلو خواجه عمادالدین محمود در مقابل میدان سنگ با گچ و آجر و كاشی معرق به وضع خیلی خوب در كمال امتیاز و استحكام بنا نموده است . » . و در نسخه خطی مجموعه ناصری ( « جلد 1 صفحه 143 كه سابق بر این در كتابخانه وزارت دارایی بوده ولی اكنون در كتابخانه دولتی نگاهداری می شود . » به تاریخ سال 1296 ق. ) چنین آمده است : « مسجد عمادی در زمان جهانشاه كه از وزرای او بوده و هنگام مراجعت از زیارت بیت ا... ، این مسجد را در مقابل میدان بنا نهاده است . » . مسجد عمادی كه در جنوب میدان فیض ( میدان سنگ سابق ) و در كنار بازار بزرگ شهر واقع شده در زمان احداث آن مكان كنونی مقابل ( دروازه سوق ) و مجاور بارو و خندق قدیم شهر و در مدخل بازار مسگرهای معروف كاشان بوده است . مسجد عمادی دارای سر در عالی و زیبایی است كه بواسطه نمایش فنون معماری اصیل ایرانی در بنای آن بسیار جالب و قابل توجه واقع گشته زیرا كه در قرینه سازی نمای سر در مسجد ابتكاری بكار برده شده كه انحراف جهت بنا را نسبت به محور جلوخان و میدان مقابل مسجد با وضع غیر محسوسی بر طرف ساخته است . بر جداره های اطراف و حوالی سر در نیز مجموعه سودمندی از كتیبه و سنگ نبشته ها و فرامین پادشاهان قره قوینلو و صفویه تا قاجاریه ثبت و ضبط شده كه علاوه بر محتوی بودن بر اطلاعات مهم تاریخی و آداب و رسوم زمان و سنن اجتماعی تا حدی هم راه و روش فرمانروایان گذشته را منعكس می سازد . در بزرگ مسجد چوبی كنده كاری و میخ كوبی است و روی دماغه آن نوشته شده : « جنات عدن لهم مفتحتة الابواب » . و بر قابهای وسط هر دو لنگه های در چنین كنده شده : « حسب الامر اعلی بتاریخ شهر محرم 1123 به سعی كمترین ابن میرزا محمد المتولی به اتمام رسید . » . در راهرو و دهلیز سمت راست مسجد ، روی بدنه یكی از جرزها كتیبه كاشی معرقی نصب شده كه وسط آن خالی و پیداست كه برای جام آیینه ساخته شده و بر چهار طرف آن به خط سفید بر زمینه سورمه ای چنین نوشته شده است : « لا اله الا الله محمد رسول الله علی ولی الله » .
ای نسخــه نـام الهـــی كــه تــویـی وی آینـه جمــال شـاهـی كـه تـویـی
بیرون ز تو نیست هرجه در عالم هست از خود بطلب هر آنچه خواهی كه تویی
« وقف قطب الدین بن شمس الدین فیروز آبادی میبد سنه 897 » .
ازاره های دو طرف راهروها با كاشی شش پر بنفش و فیروزه ای تزئین یافته . وسط هشتی و مقابل در ورودی به مسجد سنگاب بزرگ پایه دار هست كه از یك تخته سنگ تراشیده شده است . و بر لوحه مرمر سفید روی دیوار مقابل آن نوشته شده : « یا الله یا محمد یل علی ». گنبد بزرگ مسجد به سبك گنبدهای خوابیده قبل از دوران صفویه با آجر ساخته شده و بر دو جناح راست و چپ مقصوره گنبد هم دو شبستان متصل به یكدیگر بنا كرده اند .
منبـر كـاشـی معـرق :
در محوطه داخلی گنبد منبر بزرگ مسجد به ارتفاع چهار متر با شش پله تمام كاشی معرق خوش آب و رنگی ، سالم و محفوظ مانده و برطرف راست آن به خط ثلث طلایی رنگ نوشته شده است : « فی ایام دولة السلطان الاعظم و الخاقان الافخم الاكرم غیاث الدنیا و الدین سلطان ابوسعید گوركان خلد ا... ملكه و سلطانه یا غیاث المستغیثین اغثنی – عمل حیدر كاشی تراش » . بر چهار جانب صحن وسیع مسجد نیز ایوانهای مرتفعی برافراشته شده . محوطه مخصوص آبریزگاه و همچنین آب انبار اختصاصی مسجد خارج از صحن ولی متصل به آن می باشد .
نكتـه مهـم تاریخـی :
راجع به سوابق تاریخی این مسجد كه تا بحال كمتر مورد توجه باستان شناسان قرار گرفته ، آن است كه اصل بنای اولیه آن لااقل متعلق به دوره سلجوقی بوده كه بر اثر ویرانیهای عهد مغول بعدها خواجه عمادالدین آن را از نو مرمت و تجدید بنا كرده است . زیرا محراب قدیمی آن كه تا اوایل قرن حاضر هم در محل خود بوده و اكنون در موزه اسلامی برلن نگاهداری می شود ، به طوریكه در كتیبه آن نوشته شده است : « در سال 623 هجری توسط حسن بن عربشاه در كاشان ساخته شده است . » . بنابراین جای تردید نیست كه باید لااقل از سده هفتم هجری مسجدی با این محراب باقی و بجا مانده باشد تا آنكه پس از دویست و پنجاه سال بعد به عصر خواجه عمادالدین اصابت نماید . این محراب از جهت ظرافت و زیبایی و دقایق فنی بر سایر محرابهای نظایر آن امتیاز دارد . چنانكه دكتر بهرامی در شرح و وصف محرابهای تاریخی ساخت كاشان می نوسد : « در بین این محرابها از همه مهمتر همان محرابی است كه سابقاً در مسجد میدان كهنه كاشان – توضیح آنكه : اسم میدان كهنه در این عبارت اشتباه و نادرست می باشد ، بلكه منظور او همین مسجد عمادی بوده كه در السنه و افواه بطور مطلق آن را مسجد میدان هم می گویند ، و مسجد میدان كهنه كاشان همان مسجد جمعه معروف می باشد كه با محراب كاشی فوق ارتباطی نداشته است . - یافت می شد و امروز در موزه اسلامی برلن محفوظ می باشد . » . درباره محراب بزرگ كاشی قدیم مسجد عمادی علاوه بر آنكه مؤلف مرآت البلدان چنانكه مذكور شد آنرا تصریح نموده است چون این مسجد در مدخل شهر و معبر و مسیر مسافران و جهانگردان بوده ، اغلب مسافران آن شهر این مسجد و محراب را بازدید و در سفرنامه های خود به اسم و رسم آن را یاد كرده و توصیف زیاد نموده اند ، از آن جمله : ( 1- لرد كرزن انگلیسی از جمله چیزهای دیدنی شهر كاشان را در سفر نامه خود – جهانگردی در ایران ، جلد 1 صفحه 16 ترجمه علی جواهر كلام چاپ اول ، تهران سال 1325 هجری شمسی- می نویسد : « یك مسجد بزرگی به نام مسجد میدان می باشد كه محراب كاشیكاری آن قابل توجه است . » . 2- هانری رنه دالمانی فرانسوی در كتاب سفرنامه از خراسان تا بختیاری ، صفحه 170 می گوید : « یكی از شاهكارهای معماری عمده كاشان مسجد میدان است كه محراب جالب توجهی دارد ، این محراب را با كاشیهای بسیار ممتاز تزئین كرده اند . » . 3- مادام دیولافوای فرانسوی كه با كسب اجازه مخصوص وارد مسجد میدان شده و از نزدیك آنجا را بازدید و حتی عكس محراب كاشی را هم در سفرنامه خود گراور نموده ، چنین می نویسد : « این مسجد در مركز شهر و در محله پر جمعیت بازار واقع و ساختمان آن در قرن چهاردهم شروع شده است و برای اینكه بنا در جهت كعبه واقع باشد معمار مجبور شده است كه در ورودی بزرگ را نسبت به محمور كوچه منحرف قرار دهد و برای پنهان داشتن این عیب سر در قزینه ای هم برای ورود به مدرسه ساخته و در روی زاویه ای كه از این دو جلو خان تشكیل می یابد طاقی زده است . این مسجد وسیع و با اسلوب خوبی ساخته شده است اما چیزی كه از حیث هنرمندی قابل توجه می باشد ، محراب عالی این بنا می باشد كه از كاشیهای خوب و نفیسی كه انعكاس فلزی دارند پوشیده شده است . این كاشیهای مینایی از حیث مرغوبی جنس مانند كاشیهای معروف امامزاده یحیی ورامین هستند كه شرح آن قبلاً گذشت . دیدن یك چنین محراب زیبای عالی در كاشان تعجبی ندارد زیرا كه این شهر منشأ اولیه كاشیهای صیقلی فلزی است و به مناسبت اینكه اولین آجرهای لعابدار ابتدا در این شهر ساخته شده است ، همه آنها را مطلقاً كاشی می گویند . » . حاج عبدالغفار نجم الدوله در سال 1229 هـ . ق. هنگام عبور از كاشان سرنوشت آینده این محراب را بطور قطع چنین پیش بینی می كند : « كاشان شهر آبادی است ، آثار قدیمه از مساجد و بعضی ابنیه دیده شد . بازار مسگری معتبری دارد . كاشیهای برجسته و معرق خوب در محراب مسجدی دیدیم خیلی تماشایی و معتبر است و فرنگیها همان را اقلاً دو هزار تومان می خرند و حیف است آن را به هر تدبیر باشد خواهند برد . » . و همچنین مسجد میدان سابقاً دارای مناره ای بود كه با سنگ ساخته شده و تا اواخر عهد صفویه هم باقی و برجا بوده تا آنكه در زلزله سخت سال 1192 هـ . ق. خراب شده است . شاردن جهانگرد فرانسوی در اواخر سده یازدهم هجری می نویسد : « مسجد بزرگ كاشان كه درست در مقابل بازار آن واقع شده است ، دارای مناره ای است كه از سنگهای قطور بنا گشته و مخصوص مؤذنین است این معبد معظم و مناره آن یادگار دوره عظمت مجاهدین اولیه اسلامی است كه ایران را ویران كرده اند . ».
كتیبـه هـا و فـ‌رامیـن :
مسجد میدان از جهت آن كه میان بازار و میدان بزرگ و مركز حساس شهر واقع گشته بسیاری از فرمانهای مهم و مقررات عمومی دولتی قرون مختلف ( تعداد شانزده فقره ) در كتیبه و سنگ نبشته های جلوخان آن ثبت گردیده و چون از نظر باستان شناسی و تاریخ اجتماعی ایران بسیار سودمند و ارزنده می باشد ، از این جهت مضامین آنها به همان وضع و ترتیبی كه در محل اصلی خود ثبت شده از طرف راست جلوخان ، یعنی از كتیبه صفه و طاقنمای قرینه سر در ، شروع نموده بدون تقدیم و تأخیر در اینجا نگاشته می شود :
1- نخستین كتیبه گچی سمت راست به نام جهانشاه قره قوینلو ( 841-874 هجری ) و نام همسر او حریم العلیا ( بیگم ) به خط ثلث نوشته شده است : « و لله العظمه و الكبریا و لا اله سواء . اتفق هذاالبنا الجامع تقربا الی الله فی ایام دولت السلطان الاعظم الاعاظم الخواقین فی العالم المنظور با نظار عواطف الله معزالدنیا و الدین ابوالمظفر جهانشاه خلداله ملكه و سلطانه و الحرم الشریفه العلیاء ایدالله مملكتهما الموفق بالتوفیق السبحانی عمادالدین محمود الشیروانی ایده الله تعالی فی ادوار الحیوته و اجتهاده فی مرضاته سنه ثمان و ستین ثمانمائه 868 » .
2-فرمان شاه طهماسب اول : در پائین كتیبه گچبری نامبرده كتیبه سرتاسری به خط نستعلیق روی سنگ مشتمل بر فرمان شاه طهماسب بدین مضمون نقر شده است : « الحمدالله الذی امر بالمعروف و نهی عن المنكر و الصلوة و السلام علی سیدالبشر و الائمه اثنی عشر المبعوثین لترویج الشرع الاطهر الی یوم المحشر و بعد بر ضمیر منیر انور كبریا گوهر مخفی نماند كه همگی ... توجه خاطر فیض گستر نواب كامكار اهل ایمان ماهی آثار فسق و عصیان ...
اعلی همایون فرمانفرمای ربع مسكون به تأئید الملك المنان ابوالمظفر السلطان شاه طهماسب بهادرخان خلدالله تعالی ملكه و سلطانه و افاض علی العالمین بره و عدله و احسانه كه شجره اقبالش لازال از جویبار شریعت سید المرسلین و طریقت ائمه معصومین مستور نماند پیوسته مصروف و معطوف به ترویج دین مبین و شرع مستبین است و در این ولایت به میامن توفیقات ازلیه و بركات تقبیل عتبه رضیه رضویه علی ...
عنایت نامتناهی رأی دلگشای الصلواة و السلام و التحیه بشور هذا و توبوا الی الذنوبه نصوحاً را به مسامع اعزاز رسانیده از روی اخلاص استماع نموده از مناهی و منكرات توبه نصوح وقوع یافته به مقتضی كریمه كنتم خیر امة اخرجت للناس تأمرون بالمعروف و تنهون عن المنكر حكم مطاع واجب الاتباع صادر گشته كه از كلیه ممالك محروسه شرابخانه و بنگخانه و معجونخانه و بوزه خانه و قوالخانه و بیت اللطف و قمارخانه و كبوتر بازی . . .
مستوفیان گرام ماهانه و مقرری آن را از دفاتر اخراج دارند ، و ابوابجمع دفتر نسازند و امور مذكور را از جمیع ممالك خصوصاً دارالایمان كاشان بر طرف ساخته ، نگذارند كه من بعد كسی مرتكب این مناهی شود ، و سایر نامشروعات را مثل ریش تراشیدن و طنبور زدن و دیگر آلات لهو ... نماید . هر كس مرتكب این امور شود زجر و سیاست بلیغ نموده ، آنچه مقتضی شرع شریف باشد معمول دارند و منع نقاره زدن ، اجماع كردن در ابقاع خیر نماید ، احدی به علت ... طلبی نكند و منع امارد نماید كه در حمامات خدمت نكنند . غازیان عظام و عساكر ظفر فرجام و جمهور سكنه و عموم رعایا و متوطنه آنجا حسب المنظور مقرر دانسته هر كس متصدی امری از امور مذكور شود از مردودان شناخته ، تغییر كننده را در لعنت و سخط الهی دانند ، فمن بدله ماسمعه فانما اثمه علی الذین یبدلونه و نافذ من الله ... و كان ذلك فی السابع من شهر ربیع الاول سنه احدی ئ اربعین و تسعمائه هجری 941 هجری قمری . « نگنجـد كـرمهای حق در قیاس چه خدمت گذارد زبان سپاس
خـدایا تو این شـاه بـا داد و دین كـه او كنـد بنیاد فسق از زمیـن
بسـی بـر سـر خلـق پاینـده دار به توفیـق طاعت دلش زنده دار آمین یا رب العالمین »
3- فرمان شاه طهماسب :در ردیف كتیبه و فرمان شماره 2 سابق الذكر این فرمان نیز از شاه طهماسب ( 930-974 ) به خط نستعلیق بر سنگ سیاه نوشته شده :
« حكم جهانمطاع آفتاب ارتفاع در باب رفع صابونخانه و لوازم آن فرمان همایون شد ، آنكه چون از مآثر توفقیات و میامن تأئیدات نامتناهی همگی نیت و تمامی همت والا نهمت نواب همایون ما مصروف و معطوف بر آن است كه در جمیع بلاد و ممالك و حدود اقطار ممالك محروسه آثار بدعت و مراسم جور و اعتساف محو و منسی گردد . رقم امثال این امور به نوعی از صفحات ایام به زلال معدلت كه مثمر شجره نصرت و دوام نخل سلطنت است شسته گردد كه اثری از آثار آنها بر جریده روزگار باقی نماند تا جمهور مؤمنین و عموم متوطنین ممالك خوشحال و فارغ البال به دعاگویی دولت ابدالاتصال اشتغال نمایند ، و چون عمل صابونخانه ممالك مبتنی بر بدعتها و ستمهای كلی بوده از ابتداء تخاقوی ئیل شفقت و مرحمت درباره تمامی رعایا و كافی برایا كه ودایع حضرت آفریدگار الهی ظل شأنه و عظم سلطانه اند فرموده تمامی صابونخانه ممالك را عموماً دارالمؤمنین كاشان را خصوصاً برطرف ساخته رفع بدعتها و ستمهای مذكور نمودیم و فواید و منافع آنرا ضمیمه سایر موهبات و عطیات كه از بدو اختر نیر دولت روز افزون تا حال نسبت به جمیع خلق به منصه ظهور رسیده دانسته به فرق انام و خواص بخشیدیم تا هر كه خواهد بر وفق اراده خود صابون پزد و فروشد . هیچ آفریده را مجال تعریض بدو نباشد ، و ثواب رفع بدعتها و ستمهای لازم آن را به ارواح طیبات با بركات عالیحضرات چهارده معصوم صلواة الله علیهم اجمعین هدیه كردیم . بناء علیه حكام كرام و سادات عظام و كلانتر و وزیر صابونخانه آنجا را بطریق مابقی ممالك محروسه برطرف ساخته بدعتها و ستمها را به كلی از بین مرفوع دارند و من بعد پیرامون بدعتها و ستمها كه لازم به لعنت است نگردند تا هركس خواهد صابون به عمل آورد منتفع گردد ، و به هیچ وجه احدی مجال مزاحمت بر فعلش نباشد و تغییر دهنده و خلاف كننده به لعنت و سخط گرفتار داند . تحریراً روز شنبه دوم محرم الحرام تخاقوی ئیل سنه احدی و ثمانین و تسعمائه 981 هـ . ق. » .
4- پائین كتیبه های فوق لوح سنگی نصب شده كه متعلق به دوره سلطنت فتحعلیشاه و حكومت اسماعیل خان پسر عبدالرزاق خان كاشی است و این اشعار به خط نستعلیق برآن كنده شد : « هو الحی الذی لایموت :
در زمــان خســـرو گیتــی ستـــان ظـل حـق فتحعلـی شــاه جهــان
آنكــه عــدل عــالـم آرایش همــی بـر گـذشت از قیـروان تـا شیـروان
یك تن از خاصان درگاهش كه چـرخ بـاشـد انـدر سـایـه حكمش روان
سـر دری كـرد انـدر ایـن مسجد بنـا كــامــده بــرتــر ز هفتـم آسمـان
چـونكـه ایـن عـالـی بنـا اتمـام یافت مــایـل اینـك گفت در تـاریـخ آن
سـ‌ـه بیفـــزا و بگــ‌ـو آنكــه گشت ایـن بنـا را بـانـی اسمـاعیـل خـان
سنـه 1243 »
روی نبش فاصل میان كتیبه های گچی فوقانی دو طاقنمای سر در این بیت گچبری شده :
« در پیش آنكه آینه خاطرش جلی است داند كه گچبری عمل مرتضی علی است »
5- كتیبه قرآنی : در كتیبه گچی سرتاسر صفه سر در مسجد آیاتی چند از كلام ا... به خط ثلث طلایی رنگ بر زمینه لاجوردی گچبری شده كه بدین گونه آغاز می گردد :
« قال الله سبحانه فی كتابه ... سوره احزاب ، آیه 38 الی 42 » و در انتهای آن كه طرف چپ سر در واقع گشته نوشته شده است : « حرره محمد شریف النحاس 1123 » .
6- فرمان شاه طهماسب صفوی : در سمت راست و زیر كتیبه گچی فوق ، فرمان شاه طهماسب اول صفوی ( 930-974 هجری ) به خط نستعلیق روی سنگ چنین نقر شده : « هوالله سبحانه »
« الحمدا... الذی امر بالعدی و الاحسان و نهی عن الظلم و العدوان و الصلواة و السلام علی محمد و آله المهدین و الهادین ال اشرف الادیان ممهدین لیثوالامن و الامان ... و ائمه الی انقراض الزمان . بر نقد ضمایر ارباب بصایر پوشیده نماند كه چون عنایت بی غایت شاعانه و مرحمت بی نهایت پادشاهانه نواب كامیاب اعلی فرمانفرمایی كه غیراز بساط باسط عدالت قالح ابواب ستم و بدعت و حامی اهل ایمان ناهی آثار ظلم و عدوان المؤید به تأئید الملك المنان اببوالمظفر السلطان بن السلطان بن السلطانشاه طهماسب بهادر خان خلدا... تعالی ملكه و سلطانه و افاصته علی العالمین بره و عدله و احسانه رفاه حال كافه رعایا و فراغ بال عامه برایا در این و لا حكم جهانمطاع عالم مطیع صادر شد . خلاصه مضمون آنكه : امرای عظام و حكام گرام و سادات عالی درجات و قضات كثیره البركات و كلانتران و كدخدایان و ارباب ئ رعایا و جمهور ساكنان دارالامان كاشان ، احسن ا... تعالی احوالهم بدانند كه بموجب آیه كریمه : ان ا... یأمر بالعدل و الاحسان ، همگی همت بلند مصروف بر آن است كه به آب مرحمت اطفاء نوایر ظلم و بدعت فرموده ... تعدی در ایام سابقه معمول بوده باشد و به مرور ایام ظلم و بدعت فرموده ... تعدی در ایام سابقه معمول بوده باشد و به مرور ایام استمرار یافته آنرا به دستیاری ابواب ... غدالت از صفحه ایام محو گردانیم و در این ولا كه دارالسلطنه تبریز و مهبط عز و جلال گشت و نفس نفیس متوجه تفتیش احوال ممالك محروسه شد . همچنان به موقف عرض رسید كه در ازمنه سابقه در ممالك محروسه مبلغهای كلی به رسم اخراجات می گرفته اند و موجب پریشانی رعایا می شده ، این معنی به غایت مستحسن افتاده كه ابواب ظلم و. ستم چگونه در جمعی كه متحلی به حلیه اسلام باشند و اعتقاد ایشان به خاندان طیبین و طاهرین درجه كمال داشته باشند توان گشود و تجویز طلب خارج رقم خارجی بر این فرق لازم الاكرام توأم نموده ، همت عالیه از وفور مراحم خسروانه شامل حال عموم ساكنان آن دیار فرموده ، از ابتدا پیچی ئیل سد ابواب توجیهات و تخفیفات اطلاق وجوهات خصوصاً ده یك رعیتی و ساوری و مقرری نزول ... و مبلغ چهل و پنج تومان و چهار هزار دینار تبریزی كه اضافه بر مبلغ شصت تومان رسوم داروغگی سابق شده بود و استمرار یافته و ده یكی از جمله ده یك و نیم سیوری غالات ارباب مسلمیات كرده مقرر فرمودیم كه طلب وجوهات مذكوره از آن ملك یا بالكلیه مفقود بوده حواله كننده و گیرنده را مطرود و مردود شناسند و اصلاً در آن ملك تعیین خارج نویس ننموده قلع باب خارجی به واجبی بنمایند تا كبار و صغار آن دیار مرفه الحال و فارغ البال بوده به دعاگویی دوام قاهره اشتغال توانند نمود تا كه من بعد یك دینار و یك من بار به علت اخراجات به هراسم و رسم كه باشد سیما ... در استمداد و استمرار این عطیه اهتمام نمایند كه خلاف كننده در لعنت و سخط رب العالمین و انبیاء مرسلین و ائمه معصومین صلواةا... علیهم خواهد بود فمن بدله بعد ما سمعه فانما اثمه علی الذین یبدلونه ان ا... سمیع العلیم . من سعی فی ابطاله فعلیه لعنة ا... و الملائكه و الناس اجمعین . تحریراً فی 27 شهر رجب سنه 932 » .
7- فرمان دیگر از شاه طهماسب اول : در ردیف فرمان فوق الذكر و بالای درگاه مسجد فرمان دیگری از شاه طهماسب اول مورخ به سال 979 بخط نستعلیق روی سنگ به این مضمون حجاری شده است : « فرمان همایون شرف نفاذ یافت ، آنكه چون همیشه خاطرات اشرف مصروف آن است كه كافه بریا و عموم ذعایا در مهد امن و امان و مأمن فراغت و اطمینان آسوده حال و فارغ البال بوده از روی فراغت به عمارت و زراعت و آبادانی قیام نمایند ، لهذا شفقت شاهانه شامل حال و كافل آمال عموم شیعیان دارالمؤمنین كاشان فرموده مال و دكاكین محترقه عن بقالی و بیوت البحل و مواشی و مراعی انجار اعن بلده فین ( اختصاص دادن تخفیف مالیاتی فوق به قریه فین جهت ترمیم خرابیهای زلزله شدیدی بود كه در سال 1192 هـ . ق. بوقوع پیوست . ) و رهق از ابتدای پیچی ئیل به تخفیف و تصدیق مقرر فرموده ثواب آن را به ارواح مطهر حضرات چهارده معصوم صلوات ا... علیهم اجمعین هدیه نمودم . سادات و ارباب و اهالی و اعیان و اعالی و جمهور سكنه دارالمؤمنین مذكور من كل الوجوه مستظهر و مستمال و مستوثق و امیدوار بوده و در تكثیر عمارت و زراعت و آبادانی و دعاگویی دوام دولت ابد مقرون كوشند و رقم این عطیه را مؤكد به لعنت نامه بر سنگ نقض كرده بر در مسجد جامع در محل مرتفع كه منظور نظر عموم خلایق باشد نصب نمایند . عمال و متصدیان مهمات دیوانی بلدة المؤمنین مذكور بر این موجب مقرر داشته من بعد بدین علت اطلاقی و حوالتی بر رعایا و عجزه ننمایند . حكام و تیولداران و ارباب سیور غالات و مسلمیات آنجا آنچه از این ابواب به تیول و سیور غال ایشان مقرر باشد باطل دانسته بدان علت طلبی نكنند و تغییر كننده را از مردودان درگاه شاهی دانند . در این باب قدغن دانند و هر سال حكم مجد نطلبند . تحریراً روز شنبه دهم شهر رمضان المبارك قوی ئیل سنه تسع و سبعین و تسعمائه 979 . » .
8- فرمان جهانشاه قره قوینلو و بیگم همسر او : درباره تعدیل نرخ اجناس خوراكی ، این فرمان بر جداره سمت چپ سر در و در ردیف و دنبال فرمان شاه طهماسب به خط ثلث روی سنگ نقر شده : « به تأئید سبحانی فرمان عالم مطاع سلطان الاعظم و خاقان مالك رقاب الامم ظل ا... الرحمن ابوالمظفر جهانشاه بهادرخان و حكم حضرت عصمت پناه سلطنت شعار و عصمت دثار بیگم خلدا... سلطنتهما و ابد مملكتهما نافذ شد كه اجناس منال خالصه شریفه و مظفری و قاضی نظام و نصرآباد سر پشت كه داخل جمع ابواب المال كاشانند از گندم و جو و كلوزه و پنبه و باقلا و ذرت و زیره و كاورس و كنجد و نخود و بادام و مویز و دوشاب و خضرویات و غیرذالك به رعایا كاشان به طرح ندهند . هرچه فروشند از نرخ روز زیاده نفروشند و به تسعیر وقت دهند و آنچه حاصل شود سود داخل جمع نمایند ، و بدین علت معارض و مزاحم رعایا و متوطنان و سكان آنجا نشوند . فرزندان دولتیار و امرا كامكار وفقهم ا... للسعادت تغییرات عارفه نكنند و نیز از فرموده تجاوز ننمایند و خلاف كننده در اعنت خدا و رسل و ملائكه باشد . فقد بأباثمه و غضب ربه علیه . به اهتمام امیرعمادالدین شیروانی به حصول پیوست كتبه به عمارته فی 869 » .
9- فرمان نادری : بر روی پایه سمت شرقی سر در فرمانی است كه در زمان سلطنت شاه طهماسب دوم مقارن فتوحات نادر و ورود او به كاشان به نام میرزا ابوالقاسم رضوی مجتهد ( شیخ الاسلام ) راجع به تخفیف عوارض سر شماری سكنه دهات صادر گردیده و روی سنگ سفید نقر شده است : « حكم جهانمطاع شد آنكه چون پیوسته مذكور خاطر خطیر اقدس و مكنون ضمیر منیر انفس
 


کلمات کلیدی مرتبط:
مسجـد میـرعمـاد ( مسجـد میـدان ) : ,مسجد میرعماد ( یا مسجد میدان با مساحتی اعیانی در حدود 1150 متر مربع ) از مستحدثات زمان تركان قراقویونلو در زمان سلطان جهانشاه می باشد و به احتمال زیاد بر بنا مسجدی از دوران خوارزمشاهی احداث شده است . بنا دارای سر در رفیع و معروف و صحن مربع شكل و چهار ایوان بر پیرا,